STRESS NHIỆT Ở GIA SÚC, GIA CẦM VÀO MÙA NẮNG NÓNG VÀ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC

Vào mùa hè, khi nhiệt độ tăng cao đột ngột kéo dài nhiều ngày, độ ẩm không khí cao là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới tình trạng stress nhiệt ở gia súc và gia cầm. Rất nguy hiểm nếu như không phát hiện kịp thời và xử lý nhanh chóng, đàn vật nuôi sẽ rơi vào tình trạng stress, bỏ ăn, chậm lớn, giảm đẻ, nghiêm trọng hơn là chết hàng loạt.

Thấu hiểu nỗi lo của bà con chăn nuôi, bài viết này, Công ty Cổ phần Nông Nghiệp Xanh Hà Nội sẽ mang đến cái nhìn đầy đủ về nguyên nhân, hệ quả và giải pháp cụ thể khi đàn vật nuôi của bà con mắc phải stress nhiệt trong mùa nắng nóng.

1. Nguyên nhân gây ra stress nhiệt

Trong chăn nuôi, nhiệt độ môi trường tăng cao là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới tình trạng Stress nhiệt. Khi nhiệt độ tăng cao đột ngột, không khí nóng lên, con vật không kịp thích nghi với điều kiện môi trường, điều này dẫn tới rối loạn quá trình điều hòa thân nhiệt, làm tăng nhịp thở, mất nước và điện giải, giảm lượng thức ăn thu nhận, từ đó gây suy giảm sức đề kháng và ảnh hưởng xấu đến năng suất, sinh trưởng của vật nuôi.

Không những vậy, mật độ nuôi trong đàn cũng là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng Stress nhiệt, do khi mật độ nuôi cao, lượng nhiệt sinh ra từ cơ thể các cá thể tăng lên, đồng thời làm giảm sự lưu thông không khí trong chuồng trại, khiến khả năng tản nhiệt bị hạn chế, từ đó làm gia tăng mức độ stress và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cũng như năng suất của vật nuôi.

Ngoài ra, khi vận chuyển xa, thay đổi môi trường sống đột ngột hoặc trong quá trình tiêm phòng, vật nuôi phải chịu thêm các yếu tố stress, làm rối loạn sinh lý và giảm khả năng thích nghi với điều kiện ngoại cảnh, từ đó khiến tình trạng Stress nhiệt trở nên nghiêm trọng hơn.

Không chỉ có các nguyên nhân về ngoại cảnh gây ra tình trạng Stress nhiệt mà khẩu phần dinh dưỡng của vật nuôi cũng là một yếu tố rất quan trọng. Ví dụ, khi con vật không được bổ sung đầy đủ điện giải, nước và vitamin vào những ngày nắng nóng, chúng sẽ rất dễ bị mất cân bằng nước – điện giải, dẫn đến mất nước, rối loạn chuyển hóa, giảm khả năng điều hòa thân nhiệt và làm tình trạng stress nhiệt trở nên nghiêm trọng hơn. Thức ăn càng nhiều đạm, protein sẽ càng sinh ra nhiệt. Điều này khiến vật nuôi khó tỏa nhiệt hơn, đặc biệt trong điều kiện môi trường nóng, làm tăng nguy cơ Stress nhiệt.

2. Hệ quả của stress nhiệt đối với vật nuôi

a, Giảm ăn, giảm tăng trưởng

Stress nhiệt làm giảm lượng thức ăn thu nhận, gây thiếu hụt dinh dưỡng, suy giảm thể trạng và miễn dịch. Hậu quả là giảm tăng trọng, giảm năng suất chăn nuôi; ở gia cầm làm giảm sản lượng trứng và tỷ lệ ấp nở, gây thiệt hại kinh tế đáng kể.

Nó có ảnh hưởng xấu đến khả năng sinh sản: Gây sảy thai, chết lưu, chậm động dục, phối giống khó thụ thai. Với lợn nái, sự phát triển của phôi bị đe doạ chết phôi, chết lưu khi nhiệt độ môi trường trên ngưỡng 32℃ kéo dài liên tục giai đoạn đầu của thai kỳ. Theo một nghiên cứu của Bang Texas (Mỹ), khi nhiệt độ không khí 37 – 43℃, tỉ lệ lợn con chết (trước khi cai sữa) có thể đến 30%. Với lợn đực, stress nhiệt ảnh hưởng xấu đến chất lượng tinh trùng (giảm hoạt lực đến 50 – 60%, kéo dài 2 – 6 tuần), giảm khả năng thụ thai và số lợn con sinh ra/ lứa.

b, Tăng nguy cơ nhiễm trùng kế phát

Stress nhiệt ở gia súc, gia cầm làm suy giảm chức năng miễn dịch, tổn thương niêm mạc đường ruột và hô hấp, tạo điều kiện cho các vi khuẩn cơ hội như Escherichia coli phát triển, từ đó làm tăng nguy cơ nhiễm trùng kế phát và bùng phát dịch bệnh. Trong điều kiện bất lợi kéo dài, các rối loạn này có thể tiến triển thành sốc nhiệt và gây chết hàng loạt, đặc biệt ở gia cầm và heo nuôi mật độ cao.

3. Giải pháp phòng chống stress nhiệt trên gia súc, gia cầm

Giải pháp thứ nhất, trong giai đoạn nắng nóng kéo dài, vật nuôi phải được bổ sung đầy đủ lượng nước uống trong ngày theo nhu cầu. Đối với bò khi nhiệt độ môi trường lên cao, thì 50kg thể trọng nhu cầu cần 8 lít nước. Khi nhiệt độ môi trường >33℃, bò có thể uống nước nhiều gấp đôi so với khi nhiệt độ môi trường ở 20℃. Đối với gia cầm: nhu cầu nước rất nhạy cảm với nhiệt độ. Khi nhiệt độ tăng, gia cầm tăng uống nước để điều hòa thân nhiệt thông qua hô hấp. Lượng nước tiêu thụ có thể tăng gấp 2–3 lần, trong khi lượng thức ăn lại giảm.

Giải pháp thứ hai, vật nuôi cần được bổ sung điện giải đầy đủ, nhất là những ngày nhiệt độ môi trường tăng cao. Bởi lẽ, vật nuôi trong giai đoạn đó sẽ tăng thải CO₂ qua hô hấp và mất nước qua bài tiết, gây rối loạn cân bằng điện giải và kiềm hô hấp. Việc bổ sung điện giải đầy đủ giúp ổn định pH máu, cải thiện khả năng ăn uống, giảm mệt mỏi và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

Để bù điện giải, cung cấp vitamin cho vật nuôi trong giai đoạn này, bà con có thể sử dụng một trong số các sản phẩm sau của Công Ty Nông Nghiệp Xanh Hà Nội: Gluco KC, Mineral Electrolyte, Mineral Plus, Vitamin C25, Vitamin C10,…

Để giảm thân nhiệt của vật nuôi, ngoài các sản phẩm hạ sốt thông thường, hay được sử dụng như: Pra C30, Para C15,…Công ty Nông Nghiệp Xanh Hà Nội xin được giới thiệu sản phẩm hạ sốt, chống nóng mới, có nguồn gốc từ thảo dược, với phương châm giảm thiểu việc sử dụng thuốc, kháng sinh trong chăn nuôi như: COOLHERBAL VET

COOLHERBAL VET được bào chế với công thức đặc biệt, ngoài các vitamin nhóm B và C, sản phẩm có sự kết hợp của các thảo dược quý như tía tô, diếp cá, kinh giới, gừng, tinh dầu bạc hà. Mỗi thảo dược đều có công dụng riêng, ví dụ như:

– Kinh giới chứa các hoạt chất giúp thanh nhiệt, giải cảm, kích thích tiết mồ hôi giúp hạ sốt nhanh. và làm mát cơ thể từ bên trong, giúp vật nuôi dễ dàng điều chỉnh nhiệt độ

– Bạc hà chứa Menthol giúp giãn nở đường thở, thông mũi họng. Tính mát của bạc hà làm giảm cảm giác nóng trong sốt. Rất hiệu quả trong trường hợp nóng sốt – khó thở.

– Tía tô giúp giải cảm, làm ấm khi vật nuôi bị cảm lạnh, nhưng trong mùa hè, nó giúp thông thoáng đường hô hấp và kích thích ra mồ hôi, Hỗ trợ điều trị hô hấp, ho, cảm nóng – cảm lạnh. Chất perillaldehyde & flavonoid trong tía tô giảm viêm mạnh. Ngoài ra, tía tô giúp giãn cơ trơn nhẹ → giảm co thắt đường thở.

– Gừng chứa gingerol có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm, long đờm, tăng hiệu quả giảm ho – giãn phế quản, tăng lưu thông đường thở.

Hàm lượng vitamin C cao trong sản phẩm COOLHERBAL VET có tác dụng giúp vật nuôi tăng cường sức đề kháng, chống oxy hoá giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do các gốc tự do, thúc đẩy phục hồi, đồng thời giảm tác động của stress lên vật nuôi

Giải pháp thứ ba, khi vật nuôi bị stress nhiệt, dẫn tới suy giảm thể trạng và giảm tăng trọng. Việc cần thiết ở gian đoạn này là bổ sung dưỡng chất bằng những sản phẩm vỗ béo như: Siêu vỗ béo, Super Grow Up, Amino S, T1970, Super Fat Oral,…

Giải pháp thứ tư, tạo độ thông thoáng cho chuồng nuôi. Chọn nơi thoáng mát, cao ráo để xây dựng chuồng trại. Tránh việc để ánh nắng chiếu trực tiếp vào chuồng. Trang bị các hệ thống dàn làm mát, quạt, hệ thống phun sương, phun mưa trên mái. Chủ động giám sát theo dõi nền nhiệt trong chuồng tránh hiện tượng chênh lệch nhiệt độ quá cao trong chuồng tại các thời điểm trong ngày (ngày, đêm).

Trên đây là những nguyên nhân, hệ quả và giải pháp khi vật nuôi gặp phải stress nhiệt. Có thể thấy, hệ quả của stress nhiệt lên vật nuôi là rất lớn. Do đó phải cần có các giải pháp tối ưu để hạn chế, khắc phục stress nhiệt một cách có hiệu quả. Hi vọng những giải giáp của công Nông Nghiệp Xanh có thể giúp cho bà con chăn nuôi an toàn, hiệu quả!